3 örblogg

Sumar myndir eru þungar, aðrar myndir eru áhugaverðar, svo eru til myndir sem eru bara sáraeinfaldar og stórskemmtilegar. Þannig er Taken.

Taken fjallar um dóttur fyrrverandi leyniþjónustumanns sem er rænt af mannsalsglæpahring. Punktur, það er einfaldlega ekki flóknara. Taken er svona mynd sem maður horfir á þegar manni langar einfaldlega bara að horfa á einhverja bíómynd og hafa gaman af án þess að skuldbinda sig í lengri tíma en 90 mín og þurfa að ráða úr flóknu plotti. Taken er ekkert að skafa af því. Hasarinn byrjar innan við 10 mín eftir að myndin byrjar og spennan dettur aldrei niður í þær 90 mín sem hún spannar. Það besta við Taken er að hún tekur sig ekki alvarlega og hún reynir ekkert að vera eitthvað annað en hún er. Myndin er bara spennandi og skemmtileg og hún er ekkert að reyna að vinna nein Óskarsverðlaun.

Benjamin Button var tilnefnd til 13 óskarsverðlauna og vann 3 styttur. Myndin er þrjár klukkustundir að lengd og fylgjir lífshlaupi Benjamin Buttons sem fæðist gamall og yngist eftir því sem hann eldist.
Mér þótti Benjamin Button skemmtileg en það var eitt við hana sem mér fannst mjög skrítið. Mér finnst eins og hann hafi verið algjörlega skoðanalaus í öllu sem hann gerði og að hann hafi í rauninni bara svifið með atburðarásinni eins og vofa. Maðurinn er að yngjast eftir því sem hann eldist en samt sem áður virðist hann bara vera sallarólegur og eiginlega bara alveg sama. Það eitt að hafa verið yfirgefinn af fjölskyldu sinni ætti að hafa verið nóg til að koma honum úr jafnvægi og svosem ágætis efniviður í bíómynd eitt og sér.

Ég veit ekki alveg hvað mér á að finnast um Benjamin Button. Ég skemmti mér við að horfa á hana en það fer í taugarnar á mér hvað Benjamin var einfaldur karakter. Því meira sem ég hugsa um myndina finnst mér hún vera meira eins og öfug-forrest gump.

Myndin Come and See frá Sovétríkjunum var sýnd í bíótíma um daginn.
Það sem gerir Come and see svolítið sérstaka er að hún er gerð á þann hátt að áhorfandinn upplifi það sem aðalpersónan upplifir. Til að mynda þegar aukapersónur töluðu við aðalpersónuna horfðu þær beint á myndavélinna eins og þær væru að tala við áhorfandann. Einnig þegar sprengja sprakk við hliðina á aðalpersónunni og hann missir heyrnina tímabundið þá var haft hátt suð í ansi langan tíma eftirá sem gerði margan nemandann pirraðan. Hvað þetta varðar, þ.e. að láta áhorfandann upplifa það sem aðalpersónan upplifir, var myndin ansi vel heppnuð. Myndin fjallar um strák sem er í upphafi spenntur að komast í stríð en kemst svo að því að stríð eru hræðileg. Þegar strákurinn grét í myndinni og hann gerði það ansi oft, þá langaði manni sjálfum stundum að grenja vegna þess hve ringlaður maður var í myndinni og að ógleymdu suðinu.

Það gerðist mjög oft í myndinni að mér fannst það sem persónunar sögðu eða gerðu ekki meika neitt sens. Ég trúi því eiginlega ekki að menningarmunurinn á Sovét-ríkjunum hafi verið svo mikill að maður botni ekkert í persónunum.
Þegar ég hugsa aftur til myndarinnar þá finnst mér hugmyndin af myndinni vera mjög góð. Konceptið er mjög gott en þrátt fyrir það get ég ekki sagt að ég hafi verið neitt sérstaklega hrifinn af myndinni því mér leið hreinlega illa eftir hana en það virðist hafa verið markmið leikstjórans því stráknum leið illa .. þannig að myndin hlýtur þá að vera góð (??)

Rettur

Þegar Óskar Jónasson kom til okkar fyrr í vetur í sambandi við nýjustu mynd sína Reykjavík-Rotterdam sagði hann okkur frá því að samstarfsmaður hans Sigurjón Kjartansson væri að reyna að búa til góða íslenska spennuþætti. Sigurjón hefur verið ansi afkastamikill því fyrir utan að hafa komið að gerð Reykjavik-Rotterdam hefur hann unnið að gerð a.m.k. þriggja íslenskra spennuþátta sem hafa verið sýndir núna í ár og í fyrra. Þeir eru Pressan, Svartir Englar og núna Réttur.
Réttur eru nýjustu þættirnir og þeir fjalla um lögfræðinginn Loga Traustason. Þættirnir eru 6 talsins og hver þáttur er um 50 mín langur. Þetta er semsagt þetta standard spennuþátta-format eins og við þekkjum úr þáttum eins og Dexter
Í hverjum þætti fást Logi og samstarfsmenn hans við ýmis lítil mál sem geta annað hvort verið hlægileg eða hádramatísk. Auk þeirra kemur svo hægt og bítandi í ljós aðalplott þáttaraðarinnar.

Það er ekkert auðvelt að búa til íslenska spennuþáttaröð. Ég reyndi að horfa á bæði Svarta Engla og Mannaveiðar, sem voru líka sýndir í vetur, og gafst upp á þeim báðum. Ástæðan var að mér fannst þeir vera of stirðir, þ.e. handritið og samtölin óraunveruleg og leikararnir of einbeittir að skýrum framburði að þættirnir töpuðu öllum raunveruleikablæ. Réttur er hins vegar fyrsta íslenska spennuþáttaröð sem ég hef dottið inn í og mér finnst ótrúlegt hversu vel heppnaður hann er. Þátturinn er mjög smooth en það er nauðsynlegt fyrir alla spennuþætti eins og þennan. Einnig þá er hann furðu vel skrifaður sem og leikinn. Í aðalhlutverki í þáttunum er Magnús Jónsson. Ég hef aldrei séð hann áður en röddin hans var mjög kunnuleg því hann talaði m.a. fyrir Bósa ljóssár. Mér fannst það mjög nett að hafa einhvern í aðalhlutverki sem ég hafði ekki séð áður og ég er á þeirri skoðun að ef að t.d. Hilmir Snær (með fullri virðingu fyrir honum) ,eða aðrir jafn áberandi leikarar hefðu hreppt aðalhlutverkið, hefðu þættirnir ekki virkað jafn vel á mig og þeir gerðu.

Réttur er eins og ótrúlega dæmigerður bandarískur spennuþáttur um lögfræðistofu. Hann er eiginlega svo týpískur að maður myndi ekki horfa á hann ef hann væri í alvörunni bandarískur þáttur en út af því að hann gerist á Íslandi þá er hann ferskur og miklu skemmtilegri fyrir vikið. Sem dæmi um hversu týpiskur hann er þá er aðalpersónan algjör töffari sem sefur hjá hvaða konu sem hann girnist. Hann fer líka í ljós, klæðist flottum jakkafötum og á við drykkjuvandamál að stríða. Hann býr í bacheloríbúð í þingholtunum og lögfræðistofan sem hann vinnur á er í Turninum í Kópavogi. Út frá ofanrituð mætti maður halda að aðalpersónan væri algjör klisja. Það er líka alveg rétt. Það er greinilegt að Sigurjón Kjartanson er ekki að taka sig svo alvarlega að hann vilji búa til spennuþætti sem eru svo raunverulegir að þeir verða leiðinlegri fyrir vikið – heldur sé hann fyrst og fremst að reyna að búa til gott sjónvarpsefni.

Þátturinn fær lánaða hluti héðan og þaðan úr sjónvarpi. T.d. mátti sjá nokkra augljósa Boston Legal takta stundum og þótti mér það algjör snilld að sjá einhverju því líkt í íslensku sjónvarpi. En þátturinn fær einnig lánaða hluti úr íslenskum raunveruleika. Tvisvar í þættinum komu upp mál sem ég kannaðist eitthvað við og mundi ég þá eftir því að ég hafði lesið um það á vísi.is löngu áður! Það voru svona hálfpartinn íslensk furðumál eins og þegar sýslumaðurinn á Selfossi kærði konu sem lenti í bílslysi fyrir að hafa stofnað lífi mannsins síns í hætti sem var farþegi í bílnum.
Til að summa þetta upp er Réttur mjög vel heppnaður og ég bíð spenntur eftir framhaldi en síðasti þátturinn benti til þess að það yrði gert framhald. Ég er mjög ánægður með að loksins skyldi koma góður íslenskur spennuþáttur og ég hálfpartinn sé eftir því að hafa gefist jafn auðveldlega upp á Svörtum Englum fyrst mér þótti Réttur svona vel heppnaður.

The Wrestler

Ég sá The Wrestler í gær. The Wrestler er leikstýrð af Darren Aronofsky sem gerði π og að ógleymdri epíkinni Requiem for a dream. Tæpum átta árum eftir að hafa séð hana er lokaatriðið í henni mér ennþá minnisstætt.

The Wrestler fjallar um útbrunninn fjöldabragðaglímukappa sem hjakkast ennþá í sama farinu og lifir í þeirri falstrú að hann geti gert comeback. Randy the Ram (sem er stage nafnið hans) lifir ömurlegur lífi. Hann býr ýmist í hjólhýsagarði eða aftan í sendibílnum sínum. Hann á enga fjölskyldu fyrir utan dóttur sem vill ekkert með hann hafa og sú manneskja sem stendur honum næst er líklega fatafella. Hann lifir semsagt mjög aumkunarverðu lífi en það aumkunarverðasta hlýtur þó að vera að hann heldur ennþá í drauminn og hefur lifibrauð sitt af því að glíma á litlum samkomum.

Randy the Ram er leikinn af Mickey Rourke og frammistaða hans í myndinni er ekkert minna en frábær. Mickey Rourke er fullkominn maður í hlutverkið. Fyrir utan það að líta nákvæmlega út eins og maður hefði ýmindað sér persónuna þá hefur Rourke persónulega reynslu af boxi sem hlýtur að vera það sem kemst næst því að vera fjöldabragðaglíma, nema þá kannski leiklist. Rourke átti nokkuð farsælan leiklistarferil á 9. áratugnum og þótt ótrúlegt sé þá skilst mér að maðurinn hafi verið hálfgert kyntákn!

Í upphafi 10. áratugarins fékk Rourke nóg af leiklistinni en hans eigin orð voru að hann hafði enga virðingu fyrir sjálfum sér sem leikara og að hann væri sjálfeyðandi (self-destructing). Þá tók hann box fyrir sér og átti nokkuð farsælan feril þótt hann átti ekki roð í þá bestu sökum aldurs. Eftir boxferilinn var andlitið hans svo sundurbarið að hann þurfti á lýtaaðgerðum að halda til að endurmóta andlitið hans. Aðgerðirnar sem hann gekkst undir misheppnuðust stórlega og hefur Rourke viðurkennt að hann hafi valið “rangan mann” í starfið. Þetta er sagan af því afhverju Rourke er svona hræðilega ljótur í dag.

Rourke virðist hins vegar hafa gert veikleika sinn að styrk sínum þegar hann gerði comeback því hann hefur staðið sig ansi vel í hlutverkum ljóta og harða gaursins sbr. Marv í Sin City eða hlutverk hans í Domino. Ég get hins vegar ekki sagt að það hafi reynt neitt sérstaklega á leikhæfileika hans í þeim hlutverkum og því hef ég aldrei hugsað mér Mickey Rourke sem klassaleikara þar til núna. Rourke var frábær í myndinni og átti óskarsverðlaunatilnefninguna svo sannarlega skilið en hann var tilnefndur sem besti leikari í aðalhlutverki.

***Varúð spoiler*** Hugleiðingar um endar.

Í endanum á myndinni er Randy að glíma við Ayatollah og það kemur mjög skýrt fram að hjartað hans er að gefa sig. Myndir endar svo á því að hann klifrar upp í hornið á vellinum og undirbýr sig að hoppa á Ayatollah með svokölluðu Ram Jam eins og í tölvuleiknum sem hann spilar fyrr í myndinni. En þá endar myndin og áhorfandinn fær ekki að sjá hvað gerist meira. Fyrst um sinn hélt ég að það ætti að vera undir áhorfandanum komið að ákveða hvað yrði um hann, þ.e. fær hann hjartaáfall eða lifir hann leikinn af og byrjar með fatafellunni. Því meira sem ég hugsaði um endinn þótti mér það alveg ljóst að það átti hreinlega bara að vera augljóst að hann hafi fengið hjartaáfall. Ég sá hins vegar á wiki að sá sem skrifaði um myndina hefur fengið sömu hugmynd og ég í fyrstu.
Ég get ekki sagt annað en að ég fíli svona enda sem leyfa áhorfandanum að velja, þ.e. ef það er vel gert og ef það á við. Ég held að ég hafi ekki verið neitt sáttari ef ég hefði fengið að sjá hann deyja eða lifa. Í sambandi við svona enda þá er mér mjög minnisstætt lokaatriðið í The Thing en hún endaði einmitt svona og maður bara varð að láta ýmindunaraflinu um endann.

Grave of the fireflies

Ég sá anime myndina Grave of the fireflies um daginn. Eins og kom fram í blogginu mínu um My neighbour totoro þá voru myndirnar sýndar saman í bíó. Ekki skil ég hvers vegna það var gert vegna þess að myndirnar eru algjörar andstæður. Ein er létt og skemmtileg barnamynd á meðan hin er mjög sorgleg og áhrifamikil and-stríðsmynd (anti-war) sem gæti höfðað bæði til barna og fullorðinna. Þetta fyrirkomulag gekk heldur ekki upp eins og raun bar vitni og því er kennt um það að Totoro gekk ekkert sérstaklega vel í bíó en sló svo seinna í gegn.

Grave of the fireflies fjallar um systkinin Seita og Setsuko. Myndin gerist í seinni heimsstyrjöldinni og verða þau fórnarlömd stríðsins. Mamma þeirra deyr í upphafi myndarinnar og pabbi þeirra er flotaforingi í japanska sjóhernum. Hann kemur ekkert við sögu en áhorfandanum verður fljótt ljóst um örlög hans. Seita er mjög ungur, ég myndi skjóta á 14-16 ára, og systir hans, Setsuko, er 5 ára. Þau verða semsagt munaðarleysingar og myndin fjallar um hvernig þau reyna að komast af í heimi sem er þjakaður af stríði og hungursneyð.

Grave of the fireflies er ótrúlega sorgleg og kröftug mynd. Ég verð að viðurkenna það strax að ég grét og var það í fyrsta sinn sem ég hef grátið yfir teiknimynd síðan ég sá Watership Down þegar ég var 5 ára. Myndin er líka fyrsta dramatíska anime mynd sem ég sé. Eftir að hafa séð myndina er ég alveg sannfærður um að það sé hægt að búa til hvers konar bíómynd sem er með anime-formattinu. Grave of the fireflies sem teiknimynd gefur leiknum myndum ekkert eftir ef hún skyldi ekki af einhverjum óskiljanlegum ástæðum vera betri sem teiknuð mynd heldur en leikin. Til gamans má geta að það hefur verið gerð leikin mynd eftir teiknuðu myndinni.

Myndin byrjar á því að andi Seita ávarpar áhorfandann og segir að 21 september 1945 hafi hann dáið. Myndin heldur manni þannig alveg frá byrjun. Því næst er sýnt þegar Seita liggur á lestarstöð, örmagna og vannærður, og gefur upp öndina. Þá kemur að honum ræstitæknir og tekur af honum áldós. Hann hendir dósinni út og út og þá birtist andi Setsuko (örlítið af ösku Setsuko var í dósinni). Atriðið endar á því að Seita og Setsuko eru sameinaðir.

Ég var ekki að segja frá fyrsta atriðinu í myndinni til að spoila henni heldur vildi ég vekja athygli á því að sumir hlutar í myndinni væri mjög erfitt að gera ef þeir væru leiknir. Ég hugsa að þetta atriði yrði bara draugalegt leikið. Meðfylgjandi video er af fyrstu 10 min í myndinni. Restin af myndinni er líka hægt að sjá á youtube en ég ætla að benda þeim sem hafa áhuga að það er hægt að ná í myndina í heild sinni með ensku eða japönsku tali á veoh.com

Myndin er ótrúlega falleg og sígild. Best við myndina þótti mér þó loka-skotið. Andar Seita og Setsuko eru nokkurs konar sögumenn myndarinnar og myndin endar á því að þau sitja saman á bekk og í loka-skotinu sést að þau eru að horfa niður á nútíma Kobe sem er borgin sem þau bjuggu í. Myndin er þannig dregin nær áhorfandanum og boðskapurinn er augljós.

Happy End

Við sáum Happy End fyrir ekki svo löngu í bíótíma. Þar sem að við sáum myndina öll saman ætla ég ekkert að fjalla nánar um myndina heldur snúa mér beint að gagnrýninni.

Áður en ég byrjaði að skrifa bloggið leitaði ég að myndinni til að meðal annars sjá hvenær hún var gerð. Ég fletti myndinni upp á imdb og ég fékk sjokk! Myndin er gerð árið 1966!!
Ég var gjörsamlega sannfærður um að myndin væri a.m.k 10 eða jafnvel 25 árum eldri og það er slatti miðað við tímann. Til að mynda fyrir mynd sem er gerð árið 1940, þá eru bara rúm 13 ár síðan fyrsta myndin með hljóði kom og aðeins styttra síðan þær urðu algengar.

Ég horfði semsagt á myndina með það í huga að hún værir miklu eldri en hún var og ég er núna búinn horfa á klippur af youtube úr myndinni til að komast að því hvað það var í myndinni sem fékk mig til að hugsa það. Fyrir það fyrst er myndin brúntóna og í öðru lagi er fólkið í myndinni klætt eins og maður hefði haldið að fólk hefði verið klætt um 1940.

En hvað um það. Ég ætlaði að lofa myndinni fyrir að hafa verið framsækin svona snemma en fyrst myndin kemur út 1966 (sums staðar stóð 1967) – þá finnst mér það breyta ýmsu. Myndin er samt sem áður mjög vel heppnuð. Það að mynd gerist aftur á bak býður upp á svo mikið af útfærslum, t.d. hvort talið ætti líka að vera aftur á bak. Þannig býður hugmyndin upp á það að henni sé klúðrað og myndin verði ruglingsleg og óskiljanleg. Hins vegar er Happy End mjög vel heppnuð og alls ekkert ruglingsleg.

Happy End er líka fyndin. Meðan að við horfðum á myndina hugsaði ég með sjálfum mér að húmorinn í myndinni gengi algjörlega upp og ætti alveg jafn mikið við í dag og þá. Ég var auðvitað að hugsa þetta með það í huga að myndin hefði verið gerð árið 1940 í Tékklandi. Fyndnast í myndinni þótti mér þó elskhugi konu slátrarans. Hann var hræðilega hallærislegur með yfirvaraskegg og hárið greitt í píku. Þetta var samt sérstaklega fyndið þar sem ég var ekki alveg viss hvort það ætti að vera djók.
Einnig virðist það vera alveg sígilt að spila aftur á bak þegar fólk er að borða sbr. kexátsatriðið.

Í byrjun myndarinnar var mjög nett að allt gerðist aftur á bak og það var mjög áhugavert að sjá hvernig framvinda myndarinnar yrði, þ.e. hvernig öll aftur-á-bak hugmyndin yrði útfærð. Ég verð samt að segja að upp undir lokin var maður orðinn frekar þreyttur á þessu. Samt sem áður verð ég að taka að ofan fyrir leikstjóranum að hafa haldið athygli manns jafn lengi og hann gerði. Mér sýnist líka að þeir sem stóðu að myndinni hafi gert sér grein fyrir þessu því myndin er einungis 77 min. Myndin er semsagt fyndin og skemmtileg en allaveganna fyrir mér missti hún taktinn í seinni helmingnum. Fyrst og fremst er hún samt áhugaverð.