My winnipeg

My winnipeg var sýnd á riff 2008 og er leikstýrð af Guy Maddin.

My Winnipeg er mjög óvenjuleg bíómynd. Í byrjuninni á myndinni segir guy maddin við áhorfandann að hann ætli að reyna að komast burt frá Winnipeg og hann þurfi að gera það með því að kvikmynda sig í burtu. Myndin er semsagt hálfgerð heimildarmynd en í rauninni er voðalega erfitt eða ef til vill ekki hægt að flokka myndina. Þegar ég les þetta yfir aftur fatta ég að þetta er náttúrulega ekki rétt, myndin er bara experimental/indie.

Til þess að hjálpa sér við að “komast burt” frá Winnipeg ræður Maddin svo leikara og leigir gamla húsið sem hann bjó í. Hann lætur svo leikaranna sviðsetja valin brot úr barnæsku hans. Ég veit samt ekki alveg hvort að þessi brot hafi raunverulega átt sér stað.

Á milli þess sem leikna fjölskylda hans leikur brot úr barnæsku hans fær myndin pínu heimildamynda-blæ þar sem hann segir frá sögu og lífi í Winnipeg. Stundum gerir hann það á mjög ljóðrænan hátt og manni líður eins og maður sé að horfa á kvikmyndað ljóð. Svo eru líka skorpur í myndinni þar sem hann þylur upp bara beinar staðreyndir. Eins og ég sagði þá talar hann þá um daglegt líf í winnipeg en einnig skýtur hann inn skoðunum sínum á skipulagsmálum og talar um þegar nýr hokkívöllur var byggður og sá gamli rifinn. Winnipeg var endastöð íslensku vesturfaranna áður en þeir héldu til Nýja-Íslands og í sambandi við hokkívöllinn fer hann að þylja upp gamlar hokkíhetjur og einn þeirra heitir einmitt Buster Thorsteinsson.

Það er mjög sérstakur stíll yfir myndinni. Guy Maddin er sögumaðurinn og hann talar í gegnum myndina yfir mjög skrítnu myndefni. Myndin er svört hvít og skiptist á einhverju sem hann hafði tekið og líka gömlum klippum frá winnipeg. Það eru svo engin umhverfishljóð fyrir utan eitthvað sem hefur verið tekið upp í studioi. Það er erfitt að lýas þessu en við sáum í tíma stutta heimildarmynd sem Guy Maddin gerði um fólkið sem sá um búa til umhverfishljóðin í studioi fyrir myndina. Öðru hverju birtast svo stik orð á skjáinn sem leggja áherslu á það sem maddin var að segja eða lýsa e-u öðru. Myndefnið er þannig mjög draumkennt sem er það sem Maddin hefur einmitt verið að reyna að gera. Það er erfitt að ýminda sér þetta þannig að ég ætla að láta fylgja stutt video til þess að hægt sé að átta sig á þessu.

Ég fann engar klippur úr myndinni sjálfri en maður fær góða hugmynd um hvað ég átti við hérna fyrir ofan frá trailerinum.

Blade Runner

Blade runner gerist í framtíðinni árið 2019. Forsaga myndarinnar er að maðurinn hefur stofnað nýlendur í geimnum en til þess að byggja þær og gera alla erfiðu og hættulegu vinnuna voru búnir til einhvers konar klónar eða gena manipuleraðir menn sem eru kallaðir replicants. Replikantarnir áttu svo að hafa gert uppreisn og eru þá bannaðir á jörðinni.
Til að framfylgja banninnu á repliköntum eru Blade Runner units. Það eru e-s konar löggur sem að elta uppi og drepa replikantana.

Myndin fjallar um Rick Deckard sem er blade runner og í byrjun myndarinnar er hann fengin til að ráða af dögunum fjóra nexus-6 replikanta sem eiga að vera þeir verstu til þessa. Myndin fjallar svo í aðalatriðum um það hvernig Deckard nær þessum repliköntum og blandast svo inn í það ástarsamband hans og konu sem er replikant en veit ekki sjálf af því.

Myndin gerist í Los Angeles framtíðarinnar sem er orðin ansi þéttbyggð og samanstendur borgin af risavöxnum skýjakljúfrum og á milli þeirra fljúga bílar. Svo virðist líka sem að olía hafi fundist í miðri borginni eins og sést í byrjunaratriðinu þar sem að á sumum skýjukljúfrunum eru olíuturnar og eldtungur teygja sig upp frá þeim. Á jörðinni er götumarkaðs stemmning og mjög þröngt en ofar í skýjakljúfrunum býr ríka fólkið - eins og í metropolis. Umhverfið minnir á neo-tokyo og ég horfði á hana með það í huga að manga myndir eins og Akira hefðu verið undir áhrifum hennar hvað umhverfið varðar. Hins vegar þá sá ég seinna að mangabókin sem Akira er byggð á kemur út árið 1980 en BR 1982.

Myndin sýnir mjög dystópiska framtíð og það er þunglyndur blær yfir öllu. Reckard bregður aldrei bros á vör, það er alltaf nótt og ég held að það hafi ekki hætt að rigna yfir alla myndina!


Hérna er klippa af youtube úr myndinni. Mér finnst eins og þetta atriðið sé eins og úr leikinni manga mynd.

The Birds

Ég sá enn eina hitchcock myndina um daginn. Það var myndin The Birds með Tippi Hedrun í aðalhlutverki.

Myndin byrjar á því að Melanie Daniels hittir Mitch Brenner í dýrabúð. Brenner reynir við Melanie og hverfur svo. Vegna þess að Melanie er rík socialite og hefur ekkert betra að gera en að slæpast um, eltir hún Brenner í lítið sjávarþorp í Kaliforníu fyrir utan San Fransisco þar sem Brenner býr. Það líður ekki á löngu þangað til fuglarnir þar fara að hegða sér skringilega og fer það stigvaxandi þar til Melanie og Brenner eru búin að byrgja sig inn í húsi Brenners.

Myndir er frá árinu 1963 og þess vegna mjög forvitnilegt hvernig þeir fengu fuglana til að ráðast á fólk án CGI. Ég hafði heyrt Hitchcock tala um að þeir hefðu notað 3000 þjálfaða fugla í myndinni í viðtali í Dick Cavet show sem fylgdi með á disknum sem við fengum til að gera fyrirlesturinn. Ég varð þessvegna fyrir svolitlum vonbrigðum þegar ég sá að fuglaárasirnar voru gerðar með því að taka upp fuglana fljúgandi fyrir framan blue-screen og því svo skellt inn í myndina samanblandað við svo einhverja brúðu-fugla og/eða ekta þjálfaða. Með það í huga að myndin er 45 ára gömul þá held ég nú samt að þetta sé nokkuð gott.

Ég fann ekkert video á youtube sem þetta sést vel fyrir utan eitt þar sem einhver er búinn að mixa tónlist úr star wars ofan í myndina. Ennþá verra er að það var ekki hægt að embedda videoinu og tilraun mín til að haxxa þetta misheppnaðist þannig að linkurinn verður að duga. http://www.youtube.com/watch?v=4RKOLFxxq5E. Atriðið sem ég var með í huga byrjar um 2.40 inn í klippuna.
Í myndinni er engin tónlist og fuglaskrækirnir eru látnir duga. Í atriðunum þegar fuglarnir gerðu áras virkaði þetta mjög vel og stemmningin hefði beinlínis verið verri ef það hefði verið tónlist undir. Hins vegar þá sárvantaði tónlist annars staðar eins og í þessu atriðið hér:
Það eru eflaust skiptar skoðanir um þetta en mín skoðun er sú að atriðið hefði verið áhrifaríkara með hljóði.

Myndin endar á því að brenner og frk daniels keyra frá sjávarþorpinu umkringd fuglum. Einnig hafði það komið fram í útvarpinu að fuglaárasir hefðu átt sér stað annars í bandaríkjunum. Þannig endar myndin eiginlega bara ekki neitt heldur er það hlutverk áhorfandans að ákveða hvað gerist, eða þá að endirinn hefur haft þann tilgang að búa til svona óvissu stemmningu og fá áhorfandann til að pæla í myndinni. Ég fílaði allaveganna þetta enda-leysi og fannst hún passa heimsendastemmningunni í myndinni. Einmitt þegar ég skrifa þetta man ég eftir endinum á The Thing sem endar einmitt alls ekki. Það var líka heimsenda theme í henni og ég býst við því að endirinn hafi verið undir áhrifum Birds.

Ég fann á youtube "The birds á 1 min og 40 sek" fyrir þá sem að langar að sjá hana en leggja það ekki a sig

Quantum of solace

Ég skellti mér á nýju bond myndina, Quantum of Solace um daginn. Quantum er önnur myndin þar sem Daniel Craig leikur bond.

Í síðustu bond mynd, Casino Royal, blés Daniel Craig nýju lífi í bondmyndaseríuna og sú mynd tók algjörlega nýja stefnu frá síðustu myndum. Síðustu myndir og þá sérstaklega sú seinasta Die Another day höfðu verið hálfkjánalegar. Til að mynda þá man ég eftir því að í Die Another Day hafi aðalvondigæjinn verið í sérstökum búningi eða brynju sem hann gat stjórnað gervihnettilaser með og ef minnið er ekki alveg að fara með mig þá gat hann skotið rafmagni frá sér. Myndin var semsagt algjörlega út í hött og það er eins og framleiðendurnir hafi tekið þá stefnu að gera James Bond að "12ára" mynd, s.s. mynd sem að höfðar til 12 ára og alls ekki eldri. Þessi hnignun minnir pínu á batman-seríuna. Batman myndirnar höfðu einmitt tekið sömu stefnu allt þangað til batman begins og dark knight komu út.

Með Casino Royal var semsagt tekin ný stefna. Bond varð raunverulegri og plottið líka. Gæði myndarinnar og plottsins er þó augljósasta breytingin. Fólkið sem gerði Casino Royal virðist hafa haft metnað fyrir að gera góða bíómynd en ekki bara moneymaker. Myndin var einnig ofbeldisfullari eða ofbeldið var þá allaveganna raunverulegra. Þessi stefnubreyting féll vel í kramið hjá bond aðdáendum enda eru þeir á öllum aldri en ekki 8-12 ára sem er sá aldurshópar sem síðustu myndir virðast hafa verið sérsniðnar að.



Quantum of Solace er hins vegar ekki augljóst framhald af þessari nýju stefnu sem Casino Royal tók. Hún er samt sem áður ekkert í líkingu við Die another day eða fyrri Pierce Brosnan myndir heldur er hún einhvers staðar þar á milli. Bond er ennþá á sömu bylgjulengd og áður en gæði myndarinnar og plottsins er bara ekki það sama!
Eitt af því sem að fór mjög í taugarnar á mér með QOS var að myndin var eitt samfellt spennuatriði. Það er eins og leikstjórinn hafi reynt að hafa lágmarks dialog eða hreinlega bara atriði þar sem - enginn var að elta neinn - til að koma plottinu á framfæri. Oft í myndinni var ég allaveganna ekkert sérstaklega inn í plottinu og þá voru mörg spennuatriðina bara þýðingarlaus fyrir mér og þannig ekkert spennandi.

Öllu á botninn hvolft þá var Quantum of solace vonbrigði en hún var samt ekkert lélegri en margar aðrar bond myndir. Hreinlega held ég að myndin sér bara léleg í samanburði við fyrirrennara hennar en tekin úr því samhengi sé hún bara allt í lagi. Það er nefninlega mjög sjaldgæft að framhöld séu betri, hvað þá margfalt betri eins og dark knight.

Triumph Des Willens

Aldrei á ævinni hef ég séð jafn marga rembast jafn mikið við að horfa á eina bíómynd og á föstudaginn. Nasista áróðursmyndin Triumph des Willens eða Sigur viljans var sýnd eftir að hafa unnið netkosninguna með einu atkvæði.

Myndin snýst um fund nasistaflokksins í Nuremberg 1934 og byrjar á innkomu Hitlers á fundinn með flugvél þar sem hann flýgur inn rétt eins og guð.
Næst tekur við tveggja klukkustunda marsering nasista um Nuremberg haldandi á skóflum í stað rifla og inn á milli sjást brot úr ræðum Hitlers og annarra leiðtoga nasistaflokksins.

Eins og ég gaf til kynna þá var myndin drepleiðinleg og umhorfs var í stofunni eins og gasklefa útrýmingabúða nasista. Það breytir því þó ekki að myndin var áhugaverð. Triump des Willens er epísk áróðursmynd gerð af 172 manna crewi, þar af 36 tökumönnum með 30 myndavélar og endalaus budget. Tökur á myndinni stóðu yfir fjögurra daga fund nasista í Nuremberg og afraksturinn var 61 klukkutími af myndefni sem var svo klippt í tæpar 2 klst. Til gamans má geta þá svaf Riefesthal í klippiherberginu, stútfullu af filmum til að geta klárað að klippa myndina á réttum tíma.

Það var alls ekkert auðvelt að horfa á Triumph des Willens en samt sem áður er ég nokkuð ánægður með að hafa gert það. Myndin er merkileg í kvikmyndasögulegu samhengi og gefur ótrúlega innsýn í þriðja ríkið.

North by Northwest

Næsta hitchcock mynd sem varð fyrir valinu var North by Northwest. North By Northwest kom út árið 1959 og fjallar um auglýsinga-bissness spaðann Roger Thornhill sem sogast algjörlega óviljandi inn í atburðarás sem líkist helst James Bond mynd.

Myndin fjallar um Roger Thornhill sem er rænt af tveimur henchmen í upphafi myndarinnar sem halda að hann sé njósnari og þá fer af stað atburðarás sem endar með því að hann er grunaður um morð á diplómata Sameinuðu þjóðanna. Thornhill flýr þá frá New York til Chicago og endar myndin í bardaga upp á Mount Rushmore. Í trailernum fyrir myndina kemur Hitchcock persónulega fram og talar um myndina sem ferðalagi með Alfred Hitchcock travel inc. og lýsir myndinni í gríni sem ferðalagi frá áhyggjum, sitjandi í bíósæti. Tjekkið á trailernum hérna fyrir neðan.

Nú er þetta önnur 50´s mynd sem ég horfi á í röð og ég veitti því sérstaka athygli að í báðum myndunum er mennirnir gamlir og konurnar mjög ungar. Í Vertigo var James Stewart 51 árs og ástkona hans 26 ára. Í North by Northwest var Cary Grant 54 ára og Eva Marie Sant 26 ára (í myndinni, 35 í alvörunni). Í Vertigo skipti aldur Stewart í rauninni engu máli en North by Northwest er action mynd og þessvegna fannst mér pínu furðulegt að hafa svona gamlan mann í henni sem átti samt ekki viljandi að vera gamall.
Þegar Hitchcock gerði Nort by Northwest vildi hann hverfa frá því sem hann hafði áður gert og gera létta og skemmtilega mynd sem væri laus við symbolisma sem einkenndi fyrri myndir hans. North by Northwest er þessvegna gjörólík Vertigo og minnti mig mjög mikið á Bond myndir. Í rauninni þá vantar ekkert upp á: í myndinni er bondgella, illmennið heitir Van Damn (halló!), og myndin er á sífellu flakki á milli flottra tökustaða rétt eins og í Bond mynd.

North by Northwest situr í 26. sæti á topp 250 myndir á imdb og er af mörgum talin gullmoli kvikmyndasögunnar. Myndin hafði hins vegar ekki svo mikil áhrif á mig. Myndin var góð, sérstaklega fyrri hluti myndarinnar, en ég myndi varla kalla hana meistaraverk. Hins vegar get ég vel ýmindað mér að hún hafi haft mikil áhrif þegar hún kom út. Í myndinni er nokkrar epískar senur eins og atriðið þegar skotið er a Cary Grant úr flugvél á akrinum og klímaxinn á Mount Rushmore. Þessi atriði hafa örugglega þótt miklu epískari árið 1959 og haft meiri áhrif á áhorfandann heldur en þau gera núna. Einfaldlega vegna þess að ég held að þetta hafi ekki verið gert áður. Ég þori ekki að fullyrða þetta en mér finnst þetta ansi líklegt.

Í sambandi við pælinguna mína um að myndi hefði verið nýjungagjörn þá las eg einmitt að North by Northwest hefði verið fyrsta bíómynd sem hefði verið gerð með titlum á hreyfingu. Án þess að pæla neitt sérstaklega í því að titlarnir væru á hreyfingu þá tók ég strax eftir því þegar titlarnir voru að rúlla að myndin væri miklu nútímalegri heldur en Vertigo. Hérna fyrir ofan er video af titlunum, þið getið borið þá saman við titlana við vertigo sem fylgdi síðasta bloggi. Í lokin á klippunni sést svo Hitchcock sjálfur í cameo-hlutverki.

Vertigo

Núna er ég búinn að horfa á fyrstu Hitchcock-myndina fyrir fyrirlesturinn í næstu viku. Vertigo varð fyrir valinu og ástæðan sú að hún er ein af frægari myndum hans og situr í 41. sæti á imdb topp 250 bestu myndum.

Vertigo fjallar um detective-inn John Ferguson sem hefur þurft að hætta störfum vegna þess að hann þjáist af lofthræðslu og svima. Ferguson getur ekki einu sinni staðið í stiga því þá finnur hann einmitt fyrir svimanum sem gerir hann hálf gagnslausann og neyðist hann til að segja af sér lögreglustörfunum. Nafnið á myndinni Vertigo þýðir líka einmitt svimi á ensku.
Í upphafi myndarinnar er Ferguson ráðinn sem einkaspæjari af gömlum kunningja og fær það verkefni að elta konu hans sem hann grunar að sé haldinn einhverjum geðsjúkdómi eða sé jafnvel andsetinn af konu sem dó fyrir 100 árum. Plottið minnti mig mjög á ensku smásögurnar í 3., 4., og 5. bekk!
Ég ætla ekkert að fara nánar út í plottið en plott myndarinnar flækist mjög og það var orðið ansi erfitt á köflum. Þetta er líklega svona mynd sem verður betri því oftar sem maður sér hana.

Vertigo kom út fyrir 50 árum og þótt hún hafi elst vel þá tók maður alveg eftir því að maður væri að horfa á mjög gamla mynd. Eitt af því sem böggaði mig svolítið var að samtöl voru oft tekin upp með mjög löngum víðskotum. Ok, ég meina að í samtölunum var mjög lítið af close-ups þannig að maður sá engin viðbrögð eða önnur svipbrigði og þá var líka enginn áhersla lögð á neinn sérstakann hlut af samtalinu. Kvikmyndatökulega var þannig enginn greinamunur gerður á “tómu snakki” og einhverju sem hefði getað skipt myndina öllu máli.
Annað sem ég tók eftir var tónlistin. Tónlistin er samin Bernand Herrman sem ber meðal annars ábyrgð á psycho fiðlu-plokkinu (eða hvað sem það var) og tónlistinni í Taxi Driver sem er einnig mjög eftirminnileg.
Tónlistin kemur manni ótrúlega vel í gírinn strax í fyrstu senunni og ég hef sjaldan verið jafn creeped-out af tónlist. Klippan hérna fyrir neðan er úr byrjuninni á myndinni, ég let hana fylgja með vegna tónlistarinnar, virkilega flott.

Mér fannst líka merkilegt hvað einfaldar brellur gátu haft mikil áhrif. Ég lét “draumasenu” í myndinni fylgja með hérna. Blandað saman við tónlistina virka þessar brellur ótrúlega vel. Þeir hafa eflaust framkallað filmuna á einhvern spes hátt til að fá litina svona skrítna en fljótandi hausinn (sjá klippu) hlýtur að vera gerður í höndunum með filmu og skærum (nokkuð viss, hvernig væri það öðruvísi gert án tölvu?)

Tjekkið á klippunni fyrir ofan. Fáranlegu litirnir í byrjun og blikkandi rauður gefa atriðinu ótrúlega ónáttúrulegan brag. Virkilega creepy, allaveganna þegar maður er sokkinn í myndina.

Öllu á botninn hvolft er Vertigo virkilega flott mynd og þrátt fyrir háan aldur (ég veit þér finnst hann er ekkert svo hár, siggi) þá segir hún mjög góða sögu og það er greinilegt að það er mikið lagt upp úr því að segja góða sögu með myndinni heldur en t.d. sumar nýjar myndir sem ganga út á cgi.